Czy masz poczucie, że w Twoim życiu powtarzają się te same trudne schematy – w relacjach, emocjach lub sposobie myślenia o sobie? Być może rozumiesz, skąd one się biorą, a mimo to wciąż reagujesz tak samo.
Terapia schematów powstała właśnie z myślą o osobach, które doświadczają takiego impasu.
To podejście terapeutyczne, które pomaga dotrzeć do źródeł trudności i stopniowo wprowadzać realną, trwałą zmianę.
Czym jest terapia schematów?
Terapia schematów została stworzona przez Jeffreya Younga i łączy elementy różnych nurtów psychoterapii: poznawczo-behawioralnego, psychodynamicznego oraz teorii przywiązania. Jej podstawowym założeniem jest to, że wiele naszych obecnych problemów emocjonalnych ma swoje korzenie w wczesnych doświadczeniach relacyjnych.
Gdy w dzieciństwie nasze podstawowe potrzeby – takie jak bezpieczeństwo, akceptacja, bliskość czy autonomia – nie były wystarczająco zaspokajane, rozwijają się tzw. wczesne nieadaptacyjne schematy.
Czym są schematy?
Schematy to głęboko utrwalone wzorce przeżywania siebie i relacji z innymi. Składają się z przekonań, emocji, wspomnień oraz reakcji ciała. Często działają automatycznie i aktywują się szczególnie w sytuacjach bliskości, konfliktu lub stresu.
Przykładowe schematy:
Opuszczenie / niestabilność – silny lęk przed utratą bliskiej osoby,
Deprywacja emocjonalna – poczucie, że nikt mnie naprawdę nie rozumie i nie wesprze,
Bezwartościowość / wstyd – przekonanie, że „coś jest ze mną nie tak”,
Podporządkowanie – trudność w stawianiu granic i dbaniu o własne potrzeby.
Choć schematy były kiedyś sposobem przetrwania, w dorosłym życiu często stają się źródłem cierpienia.
Tryby schematów – jak reagujemy na trudne sytuacje?
W terapii schematów dużą uwagę poświęca się trybom, czyli aktualnym stanom emocjonalnym, które przejmują nad nami kontrolę w danej chwili.
Możemy doświadczać m.in.:
Trybów Dziecka – zranionego, przestraszonego, złoszczącego się,
Trybów Rodzica – krytycznego lub nadmiernie wymagającego,
Trybów Radzenia Sobie – unikającego, uległego, nadmiernie kontrolującego,
Zdrowego Dorosłego – części, która potrafi regulować emocje, stawiać granice i troszczyć się o siebie.
Celem terapii jest stopniowe wzmacnianie Zdrowego Dorosłego i tworzenie większej wewnętrznej równowagi.
Jak wygląda praca w terapii schematów?
Terapia schematów to proces oparty na bezpiecznej relacji terapeutycznej. Obejmuje zarówno rozmowę, jak i pracę doświadczeniową.
W trakcie terapii:
rozpoznajemy schematy i tryby,
pracujemy z trudnymi doświadczeniami z przeszłości,
wykorzystujemy techniki wyobrażeniowe,
uczymy się regulować emocje i reagować w nowy sposób,
budujemy bardziej życzliwy, wspierający kontakt z samym sobą.
Terapeuta pełni rolę stabilnego, uważnego towarzysza w procesie zmiany.
Dla kogo jest terapia schematów?
Terapia schematów może być szczególnie pomocna, jeśli:
doświadczasz trudności w relacjach,
zmagasz się z przewlekłym obniżeniem nastroju lub lękiem,
masz poczucie niskiej wartości lub silnego wewnętrznego krytyka,
dorastałeś/aś w środowisku, w którym brakowało bezpieczeństwa emocjonalnego,
wcześniejsza terapia nie przyniosła oczekiwanych efektów.
Czy można się wyleczyć terapią schematów?
Terapia schematów nie polega na „naprawianiu” osoby, lecz na zrozumieniu i zaopiekowaniu się tymi częściami, które kiedyś nie otrzymały wystarczającego wsparcia. Z czasem możliwe staje się budowanie zdrowszych relacji – zarówno z innymi, jak i z samym sobą.
Jeśli zastanawiasz się, czy terapia schematów byłaby odpowiednia dla Ciebie, zapraszam do kontaktu i umówienia się na pierwsze spotkanie konsultacyjne.
